Vereniging Spot '70 doet alles zelf

Vereniging Spot '70 doet alles zelf

Toneelvereniging Spot ‘70 doet alles zelf. Zo bouwt Niek de decors. Knipt Mariska pruiken en kostuums in haar atelier. En trekt Trix de lokale sponsors over de streep. Gezamenlijk schreven de leden ook hun lustrumstuk voor 2020. “Dit is een vereniging van lief en leed.”

Door Eduard van Holst Pellekaan, fotografie Nienke Veneboer

”Wat een drama. Echt onvoorstelbaar.” Op de kruipzolder boven de aula naast het dorpshuis banen Margo, Mariska en Marga zich met moeite een weg door vijftig jaar toneelkostuums. Ze zijn op zoek naar de ‘witte geesten-jurken’ uit een eerdere productie. Om straks, tijdens de repetitie voor het nieuwe stuk, de nonnen van de Waranda te kunnen spelen.

De zolder puilt uit. Er zitten bijzondere stukken bij. Niet in de laatste plaats omdat ze veelal door de groep zelf zijn gemaakt. De uit foam geknipte pruiken, bijvoorbeeld. Barok en veelkleurig. Ze zijn uit ‘Lang en Gelukkig’, dat eerder dit jaar werd opgevoerd. Mariska Praat, in het dagelijks leven kok en cateraar, is ook geschoold als coupeuse en heeft een eigen naaiatelier. Daar hebben de spelers onder haar leiding hun eigen pruiken geknipt.

“Het is toch anders dan aan de bar van de voetbalclub”
- Frans:

Dorpsherinneringen

“Typerend voor Spot ‘70 is dat praktisch alle dertig leden met elkaar de voorstellingen maken en alles eromheen zelf doen. Ook al staan er uiteindelijk misschien maar tien op het podium”, zegt regisseur Kitty Relleke. Zo kwamen de scènes voor de komende lustrumvoorstelling ‘Vanaf hier’ voort uit workshops onder haar leiding. De leden van Spot ’70 haalden persoonlijke en dorpsherinneringen op en schreven die, met haar, om tot een stuk dat in maart op zes verschillende plekken in Warmenhuizen zal worden gespeeld.

“Warmenhuizen telt 5500 inwoners. Daarvan zijn er 500 donateur van Spot ’70”
-

Steevast uitverkocht

Niek van Duin drinkt deze repetitieavond even koffie met de groep, maar gaat straks weer naar zijn werkplaats om verder te werken aan de decors. Halverwege de repetitie komt Trix Ligthart triomfantelijk binnenlopen met een cheque van 1000 euro, net opgehaald bij de Rotary. Spot ’70 heeft de fietstocht van de club verlevendigd met een scène langs de route. 

En zo worden er vaker dingen gedaan om de verenigingskas te spekken. Een promovideo voor een installatiebedrijf op zoek naar nieuw personeel. Een educatief anti-alcoholproject voor op scholen in de regio.

Warmenhuizen, een lieflijk dorp in West-Friesland, vlakbij Bergen, telt een kleine 5500 inwoners. Daarvan zijn er 500 donateur van Spot ’70. De voorstellingen trekken een vast publiek uit omliggende steden als Schagen, Alkmaar en Hoorn en zijn steevast uitverkocht. Spot ’70 is een begrip. Wil je zelf spelen en lid worden, dan is de jaarlijkse contributie € 67,50. “We kunnen het zo laag houden omdat we zoveel zelf doen”, vertelt voorzitter Astrid Stam.

Wil je lokale verenigingen bij jou in de buurt steunen? Geef dan aan de Anjeractie. Clubs mogen 100% houden. Meedoen kan t/m 30 mei. www.cultuurfonds.nl/collecte

“Wat we met elkaar aan het maken zijn, is een liefdesbrief aan Warmenhuizen”
- Kitty

Je komt en je blijft

Dat alles zelf en gezamenlijk doen, maakt de groep hecht. Astrid: “Als we met elkaar zijn, dan zijn we echt de vereniging lief en leed. Ook als er iemand ziek is. We zorgen voor elkaar.”

Frans Stam, echtgenoot van Astrid: “Het heeft ook te maken met de aard van wat we doen. Toneelspelen is werken met emoties. We hebben vaak diepe gesprekken over de onderwerpen in onze voorstellingen. Er wordt gehuild en gelachen. Het is toch anders dan aan de bar van de voetbalclub.”

Frans, nu ruim in de zestig, werd, toen hij eenmaal achttien was, meteen lid. Eerder mocht officieel niet. Astrid – twee jaar jonger – idem. “Je wordt lid en je blijft”, zeggen beiden. “Lid zijn van de vereniging, dat betekent iets. Het is niet alleen spelen. Het is ook flyers rondbrengen, decorbouwen en zorgen voor de koffie.”

Jongere generaties staan er anders in, constateren ze. “Ze komen vooral om te spelen. En dan liefst meteen de hoofdrol. Wat er verder bij komt kijken, daar hebben ze niet direct oog voor.” Nieuwe leden werven is niet eenvoudig. Iedereen is dan ook blij dat Kim (18), de dochter van Mariska, meespeelt in de jubileumvoorstelling.  

Snackbar Moos en Kapper Han

“De lustrumvoorstelling van tien jaar geleden – daar hebben ze het in het dorp nog steeds over”, zegt Astrid. Komend jaar is de opzet hetzelfde. Kitty: “we gingen op zoek naar markante dorpsverhalen. Dan kom je vanzelf op de plekken waar je elkaar ontmoet en het leven van het dorp zich afspeelt: de kapper, de snackbar, de kerk. Je tekent bijvoorbeeld het verhaal op van de arts die drie bloedmooie dochters had. Daar kwamen zoveel jongens op af, dat hij een hek om zijn huis liet bouwen."

En laat het nou zo zijn dat Slauerhoff het gedicht ‘De vrouw aan het venster’ heeft geschreven. Over een vrouw die niet naar buiten mag, die het leven machteloos aan zich voorbij ziet gaan. En nu blijkt dat gedicht op muziek te zijn gezet, als een fado. “Dat gaan we natuurlijk allemaal met elkaar verbinden. Onderweg hiernaartoe dacht ik na over de voorstelling en ik realiseerde me: wat we met elkaar aan het maken zijn, is een liefdesbrief aan Warmenhuizen.”

“Lid zijn van de vereniging is meer dan alleen spelen”
-

Het komische, de uitvergroting

In 2020 is het een halve eeuw geleden dat het gezelschap werd opgericht met een startsubsidie van 1000 gulden van de gemeente, zodat de leden een toneelcursus kunnen volgen. In 1971 gaat ‘De dodelijke liefdes van Tante Tina’ in première, een komische thriller.

Het mogen dan de experimentele jaren zeventig zijn, Spot ’70 predikt niet direct de revolutie. Het repertoire bestaat uit komische thrillers, blijspelen, eenakters. Veel Herman Heijermans – ‘Op hoop van zegen’ wordt opgevoerd in 1979. Al snel blijkt dat de acteurs een zwak hebben voor het komische, de uitvergroting. Ook onderscheidend is de drang om echt goed te zijn. Die ambitie wordt gevoed door Jos van Dijk, een jonge regisseur op hippiesandalen, vers van de theaterschool. Astrid: “Jos gaf ons een enorme boost. Hij maakte dat we op semiprofessioneel niveau kwamen. Hij is vijftien jaar gebleven.”

Elke regisseur zorgt weer voor nieuwe impulsen. Dankzij regisseur Jeanne Krijgsman leert de club zelf kostuums te naaien. De periode Walter – ‘ik kan alleen regisseren’ – Roozendaal, tot aan 2003, zorgt dat de leden van Spot ’70 zelf hun decors en kleding gaan ontwerpen. Astrid: “We kregen de smaak zo te pakken dat we dachten: dat geven we niet meer uit handen.”

Met regisseur Kitty Relleke ligt het accent op het samen – van begin tot eind – de voorstellingen maken. De voorstelling ‘Vanaf hier’ wordt haar zesde samenwerking in zeven jaar met Spot ‘70.