Een museumzaal onder het viaduct

Een museumzaal onder het viaduct

In 2025 wordt het Kleinpolderplein, een van de drukste verkeersknooppunten van Nederland, deels buiten werking gesteld. De Stichting Werkgemeenschap Kleinpolder wil dat deel omvormen tot een stadspark met kunst en natuur. Het Ted Schutten Fonds helpt bij de eerste aanzet: een ‘museumzaal’ met beelden, recht onder een van de viaducten.

Door Annemique de Kroon, fotografie Lars van den Brink, visagie Kym van der Veeke

Tegen een achtergrond van beton, graffiti en reuzenpilaren onder het Rotterdamse verkeersknooppunt Kleinpolderplein staan vijftien sokkels. Op zeven sokkels prijkt een beeld; de overige acht zijn nog leeg. Deze ‘museumzaal’ in de open lucht is een initiatief van de Stichting Werkgemeenschap Kleinpolder, gesteund door het Ted Schutten Fonds. 

Ieke Frankenmolen van het Ted Schutten Fonds en Johan Goossens van de Stichting Werkgemeenschap Kleinpolder vertellen hoe ze ieder op hun eigen wijze betrokken zijn bij de herinrichting van dit drukste, maar onbekendste stukje Rotterdam.

“Het is een bizarre plek”
- Ieke

Van verkeersknooppunt naar park

Het Kleinpolderplein is een van de grootste verkeersknooppunten van Nederland. Na de aanleg van een nieuw stuk snelweg bij Rotterdam, gereed in 2025, zullen twee viaducten van het knooppunt buiten werking worden gesteld. Tijd voor een herbestemming. Het doel: een Kleinpolderpark met ruimte voor kunst, natuur en ontspanning.

Johan Goossens: 'Ieke en ik hebben altijd in de Rotterdamse stadsvernieuwing gewerkt. Toen ik Ieke tijdens een presentatie hoorde vertellen over het Ted Schutten Fonds, dacht ik: zij kan ons helpen! Ik ben op haar afgestapt en heb haar de ‘museumzaal’ onder het Kleinpolderplein laten zien. "Wauw!", was haar eerste reactie.'

Ieke Frankenmolen vult aan: 'Het is een bizarre plek. Alleen al om er te komen is een hele ervaring. Met gevaar voor eigen leven moet je een drukke weg oversteken terwijl het verkeer op de viaducten boven je hoofd raast. Die spanning en dat lawaai kun je op de foto’s niet zien.'

'Samen met Ruud Reutelingsperger van kunstenaarscollectief Observatorium en Caro van der Pluijm van het Centrum voor Beeldende Kunst heb ik de Stichting Werkgemeenschap Kleinpolder opgericht', vertelt Johan.

'We zijn gaan zoeken naar beelden uit de periode van de wederopbouw die anders zouden wegkwijnen in het gemeentedepot. We willen ook gaan samenwerken met kunstenaars en de Willem de Kooning Academie, de Rotterdamse kunstacademie, om beeldende kunst van studenten tentoon te stellen. Het is de bedoeling dat er op alle vijftien sokkels beelden komen te staan.'

“Architectuur moet je oog strelen”
- Ieke

Bijzonder project

Volgens Ieke is het beeldenpark onder het Kleinpolderplein een van de meest bijzondere projecten die het fonds steunt. Ze vertelt hoe het Ted Schutten Fonds tot stand is gekomen: 'Ted Schutten was mijn man. Twintig jaar geleden is hij plotseling overleden, na een auto-ongeluk. Hij was 48.

'Ted was directeur van een groot bouwbedrijf en hij liet mij achter met een prima pensioen. Maar ik had een goed inkomen en bovendien nog een erfenis van mijn vader. Dat pensioen had ik dus niet nodig. We hadden geen kinderen en de notaris drong erop aan dat ik een testament zou laten maken. Hij tipte me over het Prins Bernhard Cultuurfonds en de mogelijkheid van een fonds op naam. Dat vond ik meteen een goed idee.

'Na een paar gesprekken met het Cultuurfonds was het fonds een feit. Ted en ik deelden een grote interesse in architectuur en stedelijke ontwikkeling. Met het fonds draag ik bij aan de herontwikkeling van gebouwen en industrieel erfgoed in Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen en Delft.'

Johan: 'De "museumzaal" en de beelden zijn nog maar het begin. Wat ons voor ogen staat is een compleet nieuwe inrichting en bestemming van de twee viaducten, vergelijkbaar met de High Line in New York.'

“De ‘museumzaal’ en de beelden zijn nog maar het begin”
- Johan

Liefde voor de stad

Ieke heeft bouwkunde gestudeerd in Delft en werkte in Rotterdam in de stadsvernieuwing. 'Ik werd geplaatst op zuid, de ‘boerenzij’. Die buurten kende ik nog niet. We hebben er prachtige sociale woningbouw gemaakt. Vooral Zuidwijk is echt mooi ontworpen. Architectuur moet met zorg zijn gebouwd, je oog strelen, het mag opvallen maar het hoeft niet.' 

'Na een renovatie straalt een gebouw weer en zijn mensen weer trots dat ze er wonen. Door het fonds op naam ben ik op een andere manier naar de stad gaan kijken. Als ik in de stad loop en een gebouw zie dat wel een opknapbeurt kan gebruiken, dan ga ik erop af.

'Dat is voor mij een bijkomend voordeel van het fonds: ik ontmoet mensen die ik misschien wel iets te bieden heb, ik voel mij welkom. Ik leg mijn ideeën voor het steunen van mooie, interessante projecten voor aan het Prins Bernhard Cultuurfonds. Daar beslist een onafhankelijke commissie over de daadwerkelijke toekenning. 

'Aan grotere projecten draagt het Ted Schutten Fonds vijftigduizend euro bij, dat is een fors bedrag dat veel mogelijk maakt. Wat ik zo leuk vind, is dat je kunt zien wat er met het geld gebeurt.'

Het fonds gaat door

Gevraagd naar wat hen bindt, antwoorden Ieke en Johan tegelijk: 'Onze liefde voor Rotterdam.' Ieke: 'We houden van Rotterdam. Van hoe de stad eruit ziet, hoe zij zich ontwikkelt, mooier wordt. Als ik nu rondloop in de buurten die mijn collega’s en ik hebben opgeknapt, ben ik trots.'

Johan: 'Ik kom uit Dendermonde. Ik vind het leuk om terug te gaan, maar na een paar uur heb ik het wel weer gezien en wil ik terug naar Rotterdam. Ik ga hier nooit meer weg.'

Ieke: 'Ik heb een nieuwe liefde en we laten nu in Delft een huis bouwen. Maar Rotterdam blijft natuurlijk dichtbij, vanuit Delft ben je er zo. Nu woon ik nog in het huis in Rotterdam dat ik met Ted heb gedeeld. Zijn naam staat nog altijd op de voordeur; ik heb het niet over mijn hart kunnen verkrijgen om die weg te halen. Na de verhuizing kan ik de deur achter me dichttrekken. Maar het Ted Schutten Fonds gaat door.'

Meer weten over fondsen op naam? 

Meer info over het Ted Schutten Fonds vind je hier. Of wil je meer weten over het instellen van een eigen fonds op naam bij het Cultuurfonds? Bekijk de mogelijkheden.


“Het Ted Schutten Fonds gaat door”
-

Over het Ted Schutten Fonds

Het Ted Schutten Fonds is een fonds op naam bij het Prins Bernhard Cultuurfonds. Het is in 1999 opgericht door Ieke Frankenmolen, stedenbouwkundige. Het Ted Schutten Fonds ondersteunt de restauratie en renovatie van architectuurprojecten en ander erfgoed in de regio Rotterdam uit de periode 1850-1965 (industrieel erfgoed, het Nieuwe Bouwen en de Wederopbouw). Enkele voorwaarden voor ondersteuning: het betreft een beeldbepalend gebouw of project dat openbaar toegankelijk is (of tijdens open dagen kan worden bezocht). Bijdragen gingen onder andere naar het Chabot Museum, Vertrekhal Oranjelijn, Verhalenhuis en Kantine Walhalla.

Cultuurfonds op naam

Schenkers kunnen bij het Prins Bernhard Cultuurfonds een fonds op naam oprichten, bij leven of als nalatenschap. Met een zelfgekozen naam en een eigen doelstelling, binnen het werkveld van het Cultuurfonds. Uit het fonds op naam worden projecten ondersteund die bij de doelstelling van de schenker passen. Er zijn ruim 450 fondsen op naam, die elk jaar weer vele honderden projecten mogelijk maken.