Het Cultuurfonds in 2021

Jaarplan

Doelstellingen: Flexibel, coulant en herstel van de sector

De cultuursector werd in 2020 hard geraakt door de maatregelen om het coronavirus te bestrijden. Theaters, muziekpodia en musea waren beperkt open of helemaal dicht. Cultuurprojecten, voorstellingen, tentoonstellingen, festivals en concerten werden uitgesteld of afgeblazen. De nood onder cultuurmakers -en instellingen was hoog. Begin 2021 is de situatie niet verbeterd en is het uitzicht voor de culturele sector zeer onzeker. 

Structureel herstel van de sector

In 2020 heeft het Prins Bernhard Cultuurfonds met verschillende acties en regelingen financieel bijgedragen aan het overeind houden van de noodlijdende sector. Na een jaar van noodhulp willen we met ons fonds in 2021 vooral bijdragen aan het structurele herstel van de cultuursector. Naast onze eigen fondsenwerving gaan we op zoek naar samenwerking met andere private partijen of de (lokale/gemeentelijke) overheid. Zodat er straks - als de coronacrisis is bedwongen of de gevolgen ervan in elk geval zijn ingedamd - er weer een breed cultuuraanbod is voor het publiek. 

Flexibiliteit en coulance

Daarom gaat het Cultuurfonds ook dit jaar flexibel en coulant om met het toekennen en uitbetalen van de reguliere bijdragen aan cultuur en natuur: jaarlijks ondersteunen we zo’n 3.800 projecten. We verwachten dit jaar 37 miljoen euro te kunnen besteden aan cultuur- en natuurprojecten. Bijeengebracht door de BankGiro Loterij, Nederlandse Loterij en vele particuliere giften en nalatenschappen. Met extra inspanningen hopen wij daarnaast meer fondsen te kunnen werven en met speciale acties of regelingen specifieke doelgroepen of deelgebieden in de cultuur- en natuursector te ondersteunen. 

Reactie op de coronapandemie: regelingen en fondsen in 2021

Naar verwachting hebben de cultuur- en natuursector tot ver in 2021 extra steun nodig om door de coronapandemie veroorzaakte situatie het hoofd te bieden en het publiek (straks) te kunnen laten genieten van aangepaste projecten of nieuw repertoire. Daarvoor zijn er in 2021 de volgende speciale fondsen/regelingen: 

Kickstart Cultuurfonds – Dit samenwerkingsverband van de BankGiro Loterij, het Prins Bernhard Cultuurfonds, VSB Fonds, de VandenEnde Foundation, een groep private cultuurfondsen en het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) gaat in 2021 door met het extra ondersteunen van musea, theaters, (muziek)podia en vrije producenten. Er is 20 miljoen euro beschikbaar en het loket opent op 1 februari 2021. 

Themafonds Erfgoedvrijwilligers – De in 2020 ruim overvraagde nieuwe regeling voor erfgoed krijgt in 2021 een vervolg. Doelstelling is een paar honderd toekenningen voor in totaal 200.000 euro. 

• Continueren ‘corona crisisbeleid’: het Cultuurfonds blijft in 2021 coulant met het uitkeren van bijdragen, ook als projecten niet (volledig) gerealiseerd zijn. Ook krijgen de extra steunregelingen van onze provinciale afdelingen waar mogelijk een vervolg. 

• Ruimte voor alternatief beleid: als de nood in een bepaald werkterrein daar om vraagt, past het Cultuurfonds het toekenningenbeleid daar tijdelijk op aan of stelt andere prioriteiten. Zo is denkbaar dat in 2021 opnieuw een steunregeling speciaal voor individuele cultuurmakers wordt ingesteld. 

Voortzetting meerjarige programma’s

Het Cultuurfonds wil dat zoveel mogelijk mensen in Nederland – uit alle geledingen van de samenleving en in alle contreien – zich door cultuur en natuur laten verrijken, en zich daardoor met elkaar verbinden. In 2020 is bepaald binnen welke programmalijnen de bestedingen van het Cultuurfonds in de toekomst worden gedaan. Dit gaan we in 2021, na een analyse en een pilot, waar mogelijk al inzetten om onze maatschappelijke meerwaarde (beter) te duiden en uiteindelijk te vergroten. Daarnaast zetten we een aantal succesvolle programma’s voort: 

Fonds ZOZ: sinds 2017 helpt Fonds ZOZ kunstenaars en creatives bij het opzetten en realiseren van culturele activiteiten, zoals theatervoorstellingen en documentaires, gericht op het verminderen van polarisatie in onze samenleving. Dit fonds op naam krijgt in 2021 een vervolg, nu met een bijdrage vanuit het Cultuurfonds zelf. 

• Samenwerking met crowdfundingplatform voordekunst: deze samenwerking, waarbij initiatiefnemers die op eigen kracht middelen bijeenbrengen van het Cultuurfonds een extra bijdrage krijgen, wordt in 2021 voortgezet mét een bijdrage van het ministerie van OCW. Na succesvolle uitrol door een aantal provinciale afdelingen van het Cultuurfonds, is het streven om dit in 2024 landelijk te hebben uitgerold. 

Doorontwikkelen fondsenwerving

Om onze doelen te behalen ontwikkelen wij in 2021 een ambitieus geefhuis, gericht op werving van donateurs, middle donors en major donors. Dat maakt deel uit van de nieuwe fondsenwervingsstrategie. De pilot met de mobiele Anjeractie is met één jaar verlengd. Hierdoor kunnen we ook onderzoeken of we deze collecte kunnen verbinden met de donateurswerving. We verwachten onze inkomsten uit eigen fondsenwerving in 2021 van donateurs, eenmalige giften, schenkingen voor fondsen op naam van met name particulieren, maar ook van stichtingen, overheden en soms bedrijven en nalatenschappen, minimaal te consolideren.

Personele verandering en groei van het Cultuurfonds

Versterking positionering en reputatie

In 2020 werd een nieuwe merkbelofte geïntroduceerd: Prins Bernhard Cultuurfonds. Het begin van iets moois. Aansluitend hierop wordt in 2021 een communicatiestrategie uitgedacht en geïmplementeerd. Als basis hiervoor wordt begin 2021 een onderzoek gedaan naar reputatie, naams- en inhoudsbekendheid van het Cultuurfonds, alsmede naar de waardering en het gebruik van huidige communicatiemiddelen en de wensen en kenmerken van de voornaamste doelgroepen van het fonds. Om de bijdrage die het Cultuurfonds aan de samenleving levert beter te duiden en op termijn te vergroten. 

Herinrichting bedrijfsvoering

Om successen van voorgaande jaren te continueren voor de langere termijn zijn in meerjarenbeleidsplan 2020-2022 een aantal doelen gesteld voor het verbeteren van de bedrijfsvoering en de managementinformatie. Er zijn diverse IT-projecten gepland voor 2021, waaronder invoering van een nieuw CRM-systeem. 

Voor 2021 zijn wat HR betreft de volgende projecten voorzien:

• Beleid voor ‘het nieuwe werken’ – De noodzaak om personeel vanaf maart 2020 veelal thuis te laten werken, heeft vergaande gevolgen voor de bedrijfsvoering, samenwerking en welbevinden van medewerkers. Om iedereen gezond en gemotiveerd aan het werk te houden in de huidige situatie worden begin 2021 voorstellen uitgewerkt, grotendeels afkomstig van de medewerkers van het Cultuurfonds zelf. Voor de langere termijn wordt beleid voor ‘het nieuwe werken’ na de coronapandemie voorbereid. 

• Diversiteit en inclusie – In lijn met de Code Culturele Diversiteit hecht het fonds er bijzonder aan dat alle geledingen van het Cultuurfonds een afspiegeling van de samenleving vormen. Bij invulling van vacatures en (vrijwilligers)functies bij bestuurs- en adviesorganen wordt daarom nadrukkelijk gelet op het aannemen van personen met verschillende achtergronden.