Laudatio Johan Veenstra - Zilveren Anjer 2021

Meneer Veenstra,

2021 lijkt uw jaar. U werd niet alleen 75, maar viert ook uw 50-jarige bestaan als auteur en werd in maart Ereburger van Weststellingwerf. Vandaag komt daar de Zilveren Anjer bij, en het is nog maar juni.

U zal vast over deze uitreiking schrijven op uw eigen website, de ‘ienige echte Johan Veenstra thuuisbladziede’. Daar schrijft u over het Friese landschap, Twentse kruidkoek, man-vrouwverhoudingen, wat al niet? En dat alles in het Stellingwerfs. Een variant van de Nedersaksische streektaal, gangbaar in Noord-Nederland.

Dat Stellingwerfs is de reden dat u vandaag hier bent. Het is de taal van uw jeugd, de taal waarin u zich beter uit kunt drukken dan in het Nederlands. Geen wonder: uw leven speelt zich al 75 jaar af in het zelfde Stellingwerfer dorp: Nijeholtpade.

In 1971 maakte u kennis met het boek De oolde pook van Hendrik Jan Bergveld. Een openbaring, dat je in díe taal, de taal van het hart, kon schrijven! U wist subiet dat u dit voorbeeld zou volgen.

Een indrukwekkende stroom van verhalen, gedichten, columns voor de Leeuwarder Courant en romans volgde. U bent de enige fulltimeschrijver in het Stellingwerfs en onwaarschijnlijk productief. En passant legde u een standaard voor de schrijfwijze van deze streektaal, iets wat daarvoor ontbrak. Dit alles grotendeels naast uw ‘gewone’ baan bij de Belastingdienst.

Meer dan 3000 optredens over uw werk gaf u, op basisscholen, dorpsavonden en in bibliotheken. In Friesland, maar ook in Drenthe, Groningen, Overijssel. Wat zult u dit missen! Uit al die optredens blijkt wat een groot ambassadeur u bent. Net als uit uw inzet voor het tijdschrift voor Stellingwerfer taal, en het bestuur van de Stellingwerfer schrijversronde. In jaren dat streektaal niet populair was, hield u die springlevend.

Uw productie is niet alleen groot, de kwaliteit ervan is hoog, getuige ook vele prijzen. U schrijft beeldend, en gebruikt het Stellingwerfer idioom geraffineerd. Deze literaire kwaliteiten kwamen zeker van pas bij uw vertalingen van Marga Minco, Adriaan van Dis en, niet te vergeten, Dick Bruna.

Meneer Veenstra, u amuseert, ontroert en verbindt, en verspreidt onvermoeibaar de kennis over een Nederlandse streektaal. Het Stellingwerfs, de taal waarin u uw eerste woorden toegefluisterd kreeg, de taal van uw streek, uw thuis. Voor die verdiensten reiken wij u nu graag de Zilveren Anjer uit.